Nieuwsbrief nummer 85 december 2021

Voorwoord van de voorzitter: Dank voor uw steun de afgelopen twee jaren

De jaren 2020 en 2021 zijn voor iedereen lastige jaren geweest. Wij hopen dat uw gezondheid niet al te ernstig is aangetast en dat u hebt weten om te gaan met alle beperkingen, hoe lastig soms ook. Wij, het bestuur van de Stichting tot instandhouding van de begraafplaats Groenesteeg, willen onze donateurs hartelijk dankzeggen voor de financiële steun. Wij misten de afgelopen jaren de inkomsten die onze maandelijkse openstellingen opleveren, maar dankzij uw donateursbijdragen hebben wij de kosten, die natuurlijk gewoon doorgingen, kunnen opvangen.
Zeker ook willen wij onze vrijwilligers hartelijk danken, die in moeilijke omstandigheden trouw hun activiteiten hebben verricht. Wij denken dan aan de groenploeg, die wekelijks op dinsdagochtend onderhoud heeft gedaan, de rondleiders en gastvrouwen, die de schaarse keren dat openstellingen mogelijk waren met veel enthousiasme dit werk hebben gedaan, en aan de onderzoekers, voor wie bezoeken aan archieven en soortgelijke instellingen vaak niet kon, maar desondanks toch weer vele nieuwe verhalen hebben geproduceerd, zoal u in deze nieuwsbrief kunt lezen.
Tenslotte wil ik graag mijn medebestuursleden hartelijk danken om steeds te regelen wat nodig was. Vergaderingen konden vaak niet doorgaan, wat leidde tot ander overleg en de nodige improvisatie. In onze laatste vergadering van 14 december jl. hebben wij afscheid genomen van Matthijs Snouck Hurgronje, die na zes jaar heeft besloten zijn bestuurstaak neer te leggen. Wij zijn Matthijs veel dank verschuldigd, met name voor zijn inzet voor de realisatie van het DANK-monument, de vertegenwoordiging van onze Stichting op diverse terreinen, zoals bij de inrichting van het Lakenplein en nog veel meer.


Afscheid Matthijs Snouck Hurgronje

We hopen dat de omikronvariant niet alles onmogelijk gaat maken en dat we in 2022 toch weer activiteiten kunnen organiseren. In deze nieuwsbrief kunt u lezen welke plannen wij hebben. Het is natuurlijk wel afwachten wat de toekomst ons zal brengen. Wij hopen dat u gezond blijft en ondanks de beperkingen prettige feestdagen zult hebben.

Groenesteeg op Twitter
Wij proberen zoveel mogelijk mensen te attenderen op zaken die de historische begraafplaats Groenesteeg betreffen, met name over rondleidingen, lezingen en informatie op onze website www.begraafplaatsgroenesteeg.nl. Sinds enige maanden zijn wij daarom ook actief op Twitter. Onze donateur Arnold van Rhijn is zo bereidwillig om dit voor ons te regelen en ons Twitteraccount is https://twitter.com/Groenesteeg_HB. Zo wordt momenteel driemaal per week de aandacht gevestigd op een van de min of meer ‘bekende Leidenaren’ uit de rubriek Nader belichte personen (zie de link in de linkerkolom), waardoor deze personen met een geïllustreerd levensverhaal ’een gezicht’ krijgen.


Openstellingen tot en met de maand april

Wij blijven positief denken en gaan er op dit moment vanuit dat vanaf februari weer rondleidingen gegeven kunnen worden, lezingen nog niet, daarvoor is de aula te klein en is er onvoldoende ventilatie. Om te zien of geplande rondleidingen werkelijk doorgaan, raden wij u aan om kort van te voren te kijken op deze website www.begraafplaatsgroenesteeg.nl.

Zondag 6 februari 2022 om 14.00 uur: Rondleiding Leidse musea en Groenesteeg - Wordt verplaatst naar 6 maart
Het betreft de oprichters en directeuren van de volgende instellingen: museum van Oudheden (Reuvens, Pleyte en Holwerda), museum van Natuurlijke Historie, nu Naturalis geheten (Temminck, van der Hoeven en Schlegel), museum van Volkenkunde (Serrurier), het Penningenkabinet (Van der Chijs), het Prentenkabinet (Cornet) en de Hortus/Rijksherbarium (Reinwardt, de Vriese, Suringar en Witte).

Zondag 6 maart 2022 om 14.00 uur: Rondleiding Leidse hoogleraren op Groenesteeg - Wordt verplaatst naar 3 april
Op de begraafplaats Groenesteeg liggen ongeveer zeventig hoogleraren begraven, waaronder vele bekende en sommigen hebben in Leiden een straatnaam gekregen. Op deze zondag wandelen we langs de graven van een twaalftal van hen en vertellen we hun levensverhaal.
Het betreft: Bake (classicus), Bierens de Haan (wiskundige), Van Boneval Faure (jurist), Snouck Hurgronje (arabist), De Vries (Neerlandicus), Greven (staatshuishoudkunde/statistiek), Kaiser (sterrenkundige), Fruin (historicus), Doyjer en Simon Thomas (medici), Reuvens (archeoloog) en Humbert de Superville (Letterkundige)

Datum nog te bepalen: Bijzondere verhalen
Deze rondleiding wordt georganiseerd in het kader van “Leiden, European City of Science 2022”. Iedere dag van 2022 heeft een apart thema en wordt georganiseerd door een of meer organisaties. Op 3 april doet de begraafplaats Groenesteeg mee en die dag heeft als thema “Verhalen”. In deze rondleiding wandelen we langs een twaalftal graven van personen met een ‘bijzonder verhaal’.
Het betreft: Jacqueline van Blommenstein (schipbreukelinge), Van der Burg/Zaaijer (betrokken bij gifmoorden Goeie Mie), Van Buttingha Wichers (schaatsliefhebber), Steven ten Cate (omgekomen student), Van Doornick (flamboyante paardenliefhebber), Theodora Heintz (heldin van de kruitramp), Hendrik Kuneman (het jongetje van ‘De engel’), Diederik van Leyden Gael (de ‘Redder van Leiden’), de gebroeders Van Massow (broedermoord), Jannetje Trouvé (van vondeling tot Groenesteeg), Ari van der Velde (verdronken student) en Irawan Soejono (verzetsstrijder).

Activiteiten van de Groenploeg
Elk jaar is het in november de tijd om het gevallen blad te harken op de historische begraafplaats Groenesteeg. Om de grond voedselarm te houden wordt zoveel mogelijk blad weggehaald. Arme grond is goed voor kruidachtige planten die weer goed zijn voor de biodiver-siteit. Onder de boomspiegels laten we zoveel mogelijk blad liggen. Dit blad zorgt ervoor dat de grond bij deze bomen gezond blijft. Bij de drie grote bomen die langs de keldergraven staan, waaronder de grote beuk is een border aangebracht zodat de bomen door de gemeente beter gecontroleerd kunnen worden en als dat nodig is wordt er extra voedingsstoffen de grond ingespoten.
Dit jaar voor het eerst veegt de groenploeg de bladeren wel van de grafstenen, maar harkt niet alles meer weg. Er blijft een rand van bladeren rond de grafstenen liggen. Dit wordt bewust gedaan: hopelijk groeien er dan minder plantjes tegen de grafstenen aan. Er kan namelijk, met oog op beschadigingen, niet te dicht bij die grafstenen gemaaid worden.


‘Nader belichte personen’
De website van onze stichting heeft een rubriek ‘Nader belichte personen’, waar u verhalen aantreft over bekende en minder bekende personen, die op de historische begraafplaats Groenesteeg zijn begraven (zie de linkerkolom op deze pagina).
Inmiddels staan er zo’n 150 verhalen op, geschreven door leden van onze Commissie Onderzoek. Mocht u interesse hebben om over een of meer personen iets te schrijven of hebt u informatie over personen die voor onze commissie bruikbaar is, dan bent u hierbij van harte uitgenodigd!
Sinds de nieuwsbrief van april 2021, waarin we de laatste stand van zaken meldden, zijn er 21 nieuwe bijdragen verschenen. Het betreft:
Franciscus (1801-1883) en Johannes (1805-1879), de baronnen van Voorst tot Voorst
Jan ten Brink (1834-1901): Letterkundige
Carl Theodorus Driessen (1858-1936): Directeur van de Leidse Katoenmaatschappij
Willem Wolters (1812-1861): Directeur van de Koninklijke Grofsmederij
Lodewijk Caspar Luzac: Advocaat, rechter, kamerlid, minister en letterkundige
Thomas (1818-1892) en Willem Fredrik (1819-1902) van Wijk: Directeuren textielfabriek
Theodorus Willem Johannes Juynboll (1802-1861): Theoloog en oriëntaal filoloog
Jacob de Gelder (1765-1848): Wiskundige
Anna Jacoba van Arxhoek (1770-1833): Een ‘gewone’ moeder van een groot gezin
Paulus Jacobus Zuurdeeg (1810-1867): Dekenfabrikant
Jacob Johannes Hartman (1851-1924): Hoogleraar klassieke talen
Jan Jacob Cornelissen (1839-1891): Hoogleraar klassieke talen
Wessel Albertus van Hengel (1779-1871): Hoogleraar theologie
Adriaan Heynsius (1831-1885): Hoogleraar fysiologie
Guillaume Daniël Louis Huet (1831-1891): Hoogleraar geneeskunde en farmacologie
Jan Egens van Iterson (1842-1901): Hoogleraar heelkunde
Egbert de Vries (1855-1933): Advocaat, dijkgraaf en raadslid gemeente Leiden
Rudolf Arnoud Kern (1875-1958): Bestuursambtenaar Nederlands-Indië; lector Soendanese taal
Nicolaas Christiaan Kist (1793-1859): Hoogleraar kerkgeschiedenis
Frederik Willem Krieger (1805-1881): Hoogleraar heel- en oogkunde
Jannetje Maria Trouvé (1808-1871): Als vondeling geboren en gestorven als niet onbemiddeld burger
Zoals u ziet opvallend veel hoogleraren. Dit heeft te maken met het project om een boek “Hoogleraren op Groenesteeg” te gaan samenstellen in het kader van het 450-jarig bestaan van de Universiteit Leiden in 2025.




   Lodewijk Caspar Luzac,                Willem Wolters,                 Jan Egens van Iterson


Weetje over ‘Het domein van Elef, de zwarte kat op Groenesteeg
In Roelofarendsveen zwerft een klein zwart katje over straat. Iemand neemt hem mee en brengt het dier naar het dierentehuis Stevenshage in Leiden. 1 Maart 2007, hij is dan net een jaar, wordt de kleine zwarte kat door Christina uit het asiel gehaald. Zij geeft hem een warme plek en een naam. Zijn naam wordt Elef. Afgeleid van het Griekse woord Eleftheros, wat vrij vertaald vrijheid betekent. Elef groeit op in het Schachtenhofje aan de Middelste gracht in Leiden.
Dit hofje dateert uit 1671 en is gesticht in opdracht van een weesjongen Theunis Jacobsz van der Schacht. Hij zorgt dat bewoners van 40 jaar en ouder er gratis mogen wonen. En er is een voorkeur voor familieleden van Van der Schacht en bewoners die net als Van de Schacht in het Weeshuis van Leiden zijn opgegroeid. Elef heeft hier een mooie tuin waar van alles te beleven valt. Insecten, vogels en wat al niet meer over de grond kruipt. Vriendelijke bewoners die hem een aai over z’n kop geven. De gitszwarte Elef voelt zich hier thuis. Maar dan verhuist Elef met zijn bazin Christina mee naar de Vestestraat. Er gaat een nieuwe wereld voor hem open: de straat! De wijk tussen de Rijnen kent straatjes en stegen. Daar zijn bruggen en grachtjes en Elef is geen liefhebber van water. Hij is voorzichtig en blijft meestal midden op de weg lopen, niet wetende dat er touwen langs de kades hangen voor het geval katten in het water vallen. En dan op een dag loopt hij door de Groenesteeg en komt hij bij een groot gesloten hek. Daar past hij zomaar door de spijlen. “Dat is een grote tuin” denkt Elef. De ene ontdekkingstocht na de andere volgt. Met een beetje behendigheid, wat een kater eigen is, vangt hij muizen en af en toe een vogel. Waterplassen zijn er ook om uit te drinken. Elef heeft het zo naar zijn zin dat hij niet meer elke dag terug gaat naar zijn huis. Hij ontdekt ook het verzorgingshuis “Huis op de Waard” en het Catrijn Jacobsdochterhofje. Op beide adressen mag hij naar binnen en wordt verwend. Elef heeft een geweldig leven en zijn baasje Christina komt af en toe nog even buurten op de historische begraafplaats Groenesteeg. Verder is Elef een goed model voor de fotografen, die deze begraafplaats komen. Hij komt zelfs in een documentaire voor, die gemaakt is over een nagespeelde begrafenis van Diederik van Leyden Gael in 2013. De 14 jaar oude Elef doet het nu wat rustiger aan, maar is elke dag op de begraafplaats te vinden. Soms krijgt hij ook wat lekkers van een bezoeker: kattenbrokjes en zelfs stukjes kip. Hij komt niets te kort en heeft een geweldig leven. Wel drie adressen waar hij terecht kan, een “jachtgebied” en elke dag vriendelijke mensen die hem even achter zijn oor krabben.




   Elef ongeveer een jaar                bij de grote beuk,            met de amberkleurige ogen


 

Vorige Nieuwsbrieven
Nieuwsbrief nummer 84 augustus 2021
Nieuwsbrief nummer 83 april 2021
Nieuwsbrief nummer 82 december 2020
Nieuwsbrief nummer 81 september 2020
Nieuwsbrief nummer 80 mei 2020
Nieuwsbrief nummer 79 december 2019
Nieuwsbrief nummer 78 augustus 2019
Nieuwsbrief nummer 77 april 2019
Nieuwsbrief nummer 76 december 2018
Nieuwsbrief nummer 75 augustus 2018
Nieuwsbrief nummer 74 maart 2018
Nieuwsbrief nummer 73 december 2017
Nieuwsbrief nummer 72 september 2017
Nieuwsbrief nummer 71 april 2017
Nieuwsbrief nummer 70 december 2016
Nieuwsbrief nummer 69 september 2016
Nieuwsbrief nummer 68 april 2016
Nieuwsbrief nummer 67 januari 2016
Nieuwsbrief nummer 66 oktober 2015
Nieuwsbrief nummer 65 augustus 2015
Nieuwsbrief nummer 64 april 2015
Nieuwsbrief nummer 63 december 2014
Nieuwsbrief nummer 62 september 2014
Nieuwsbrief nummer 61 mei 2014
Nieuwsbrief nummer 60 februari 2014
Nieuwsbrief nummer 59 december 2013
Nieuwsbrief nummer 58 september 2013
Nieuwsbrief nummer 57 mei 2013
Nieuwsbrief nummer 56 januari 2013
Nieuwsbrief nummer 55 augustus 2012
Nieuwsbrief nummer 54 april 2012
Nieuwsbrief nummer 53 januari 2012
Nieuwsbrief nummer 52 augustus 2011
Nieuwsbrief nummer 51 april 2011
Nieuwsbrief nummer 50 januari 2011
Nieuwsbrief nummer 49 augustus 2010
Nieuwsbrief nummer 48 april 2010
Nieuwsbrief nummer 47 januari 2010
Nieuwsbrief nummer 46 augustus 2009
Nieuwsbrief nummer 45 maart 2009
Nieuwsbrief nummer 44 januari 2009
Nieuwsbrief nummer 43 oktober 2008
Nieuwsbrief nummer 42 september 2008
Nieuwsbrief nummer 41 mei 2008
Nieuwsbrief nummer 40 februari 2008
Nieuwsbrief nummer 39 september 2007
Nieuwsbrief nummer 38 juni 2007
Nieuwsbrief nummer 37 maart 2007
Nieuwsbrief nummer 36 oktober 2006
Nieuwsbrief nummer 35 augustus 2006

 

Actueel

Klik hier voor het archief van de oudere nieuwsbrieven.