Nieuwsbrief nummer 67 januari 2016

In deze nieuwsbrief treft u weer informatie aan over onze stichting, waaronder de bestuurswisseling, het programma van de openstellingen voor de komende maanden en een ‘Weetje’ over de grafsteen van Henkie Mieremet. Verder worden twee lezingen aangekondigd: op 3 april over Matthias de Vries, de grondlegger van het Woordenboek der Nederlandsche Taal, onder de titel Een klein katheder- boefje, en op 1 mei Irawan Soejono, Henk van De Bevrijding over de Indonesische verzetsheld Irawan Soejono, die op Groenesteeg werd begraven.

Als u de begraafplaats met het openbaar vervoer bezoekt, dan kunt u het beste buslijn 6 van Arriva gebruiken en uitstappen aan de Zijlsingel. Deze bus rijdt tussen Leiden CS en Leyhof Leiderdorp v.v.

Voorwoord van de voorzitter: Loes Edzes bedankt!

Na ruim zes jaar in het bestuur gezeten te hebben is Loes Edzes onlangs, op 1 januari jl., afgetreden. Onze Stichting heeft veel aan Loes te danken. Zij maakte de notulen, organiseerde de lezingen en was ‘het geweten’ van het bestuur, zeker als het om formele en juridische zaken ging. Daarnaast was Loes in het jubileumjaar 2013 zeer actief: zowel voor het jubileumboek, de theatervoorstelling “Het verdriet van Leiden” als voor de prijsvraag ‘Kern met Pit’, waar wij de winnaar van Zuid-Holland werden. Wij zijn veel dank aan haar verschuldigd. Het bestuur heeft op passende wijze afscheid van Loes genomen en wenst haar nog vele goede jaren in goede gezondheid toe. Matthijs Snouck Hurgronje, wiens familielid en arabist Christiaan Snouck Hurgronje sinds 1936 op Groenesteeg begraven ligt, is de opvolger van Loes in het bestuur.

Matthijs Snouck Hurgronje, nieuw bestuurslid

Matthijs Snouck Hurgronje werd geboren in 1945. Hij heeft op verschillende plaatsen in Nederland gewoond, maar na zijn studie bestuurskunde aan de Rijksuniversiteit  Leiden  is  hij  in  Leiden  blijven  wonen. Dit  kwam  ook doordat hij steeds, in verschillende functies, bij de gemeente Leiden heeft gewerkt. Na zijn pensionering vervulde hij een aantal bestuursfuncties buiten Leiden. Nadat hij eind 2014 in de aula van de begraafplaats een lezing had gehouden over Prof. dr. Christiaan Snouck Hurgronje is het contact met het bestuur verstevigd en heeft dat er toe geleid dat hij gevraagd werd toe te treden tot het bestuur. Dit verzoek beschouwt Matthijs als zeer eervol en hij geeft daarom gaarne hieraan gehoor.

Van de secretaris: doorgeven van uw emailadres
De nieuwsbrief wordt per email verstuurd naar de donateurs met een ons bekend emailadres. Via de email kunnen wij u ook eenvoudig tussentijds informeren over bepaalde zaken. Zo worden donateurs ongeveer een week van te voren herinnerd aan activiteiten zoals openstellingen en lezingen. Inmiddels hebben we van ongeveer 70% van de donateurs een emailadres, maar we streven naar een hoger percentage. Wij stellen het daarom zeer op prijs als u, indien u dat nog niet heeft gedaan (u heeft dan deze nieuwsbrief per post ontvangen), uw emailadres doorgeeft aan secretariaatgroenesteeg@gmail.com.

 

Openstellingen, rondleidingen en lezingen in de maanden
februari, maart, april en mei

Zondag 7 februari 2016 om 14.00 uur: Rondleiding ‘Burgemeesters, apothekers en kunstenaars’

Deze rondleiding gaat langs de graven van een aantal burgemeesters, apothekers en kunstenaars die op Groenesteeg zijn begraven, zoals de burgemeesters Louis de Laat de Kanter, graaf van Limburg Stirum, Daniël Tieboel Siegenbeek en François Was; de apothekers Carel Naret Oliphant en Roelof Jesse; de musici Frans Coenen, Anna Schulz Lessig en Leander Schlegel; de schilders Jacobus Cornet, Floris Verster en de moeder van Vincent van Gogh. De aula en de begraafplaats zijn op 7 februari tussen 13.30 en 16.00 uur geopend.

 

Graf Frans Coenen

Zondag 6 maart 2016 om 14.00 uur: Rondleiding ‘Vrouwen op Groenesteeg’
Twee dagen vóór Internationale Vrouwendag er is een rondleiding over de begraafplaats, die gaat langs de graven van een aantal meer en minder bekende vrouwen, op Groenesteeg begraven. Het betreft: de scheikundige Wouterina Constance de Baat; Martina Cornelia Lindo met haar mooie grafmonument, de moeder van Abraham Kuyper, Henriëtte Hùber; de regentes van het St. Annahofje Françoise Antoinette Le Poole; Anna Elisabeth Groll, de stichtster van de Annakliniek; de schrijfster  Wilhelmina Henriëtte Tuinstra- Temmink; de ‘moeder van de studerende meisjes’ Johanna Catharina van Manen; de moeder van Vincent van Gogh, Anna Cornelia Carbentus; Janneke Schaaff-in ’t Veld en Hester van Dissel, resp. de eerste en de laatste die op Groenesteeg begraven zijn; de lerares Elize van Kaathoven; de stichtster van het Diaconessenhuis, Johanna Drost; de muzieklerares Anna Schulz Lessig. Op deze dag zijn de aula en de begraafplaats tussen 13.30 en 16.00 uur geopend.

Zondag 13 maart: IVN wandeling om 14.00 uur


Onder de deskundige leiding van enkele natuurgidsen van het IVN, afdeling Leiden,wordt een natuurwandeling over de begraafplaats gehouden. Wij verwachten dat dit jaar de eerste stinzenplanten, waaronder de voorjaarshelm- bloem, alsmede de krokussen en helderblauwe scilla's, in bloei zullen staan. Ongetwijfeld zal er op deze wandeling al heel wat van de prille lente te genieten zijn. Verzamelen om 14.00 uur bij de ingang van de begraafplaats Groenesteeg.

Stinzenplanten op de begraafplaats


Zondag 3 april 2016 om 14.30 uur: Lezing door Piet van Sterkenburg met als titel : Matthias de Vries (1820-1892): Een klein kathederboefje


Weinig Leidse hoogleraren hebben in de 19de  eeuw zo aan de weg getimmerd als de Leidse hoogleraar Matthijs de Vries, die aan onze universiteit  taal-,  letterkunde  en  geschiedenis  doceerde. Van  dat laatste werd hij verlost toen Robert Fruin dat van hem overnam. Roem en schande werden De Vries’ deel als grondlegger van wat het grootste woordenboek ter wereld zou gaan worden, het Woordenboek der Nederlandsche Taal. Samen met Lammert Allard te Winkel (beiden waren leraren aan het Leids gymnasium) was hij ook verantwoordelijk voor de spelling van versch vleesch en van bloote beenen, een spelling waarmee de meeste van onze ouders zijn opgevoed. Vooral over deze twee onderwerpen, die ook nog eens  onlosmakelijk  met  elkaar  verbonden  zijn,  gaat  deze  lezing.  Toch zullen diverse andere zaken niet onbelicht blijven, zoals De Vries als redenaar en De Vries als kind van zijn tijd. Ook zijn positie binnen de Groninger  en  Leidse  Alma  mater  zullen  de  revue  passeren  en  niet  te vergeten zijn bemoeienis met het standbeeld van burgemeester van der Werf. Uiteindelijk zal iedere toehoorder evenwel de verzuchting van De Vries delen dat wie zijn vader en moeder heeft vermoord nog te goed is voor het woordenboekleven.

Graf Matthias de Vries op Groenesteeg


Over de spreker
Piet van Sterkenburg (Breda 1942) is emeritus hoogleraar Nederlandse Lexicologie te Leiden, waar hij vanaf 1970 werkte bij het Instituut voor Nederlandse Lexicologie.  Daar was hij waarnemend hoofdredacteur van het Woordenboek der Nederlandsche Taal en van 1977 tot 2007 algemeen wetenschappelijk directeur. Vanaf 1977 tot 2008 was hij tevens hoofdredacteur van Van Dale Groot woordenboek van hedendaags Nederlands.
Ook was hij tien jaar lid van de jury van Het Groot Dictee der Nederlandse Taal. Daarnaast was hij van 1992 tot 2006 voorzitter van de 3 October Vereeniging.

Zondag 1 mei 2016 om 14.30 uur: Lezing door Lodewijk Kallenberg
Irawan Soejono: Henk van De Bevrijding


De dodenherdenking op 4 mei 2016 zal in Leiden in het teken staan van de verzetsstrijders in Nederland tijdens de Tweede Wereld- oorlog die van Indische/Indonesische afkomst zijn. Een van hen was Irawan Soejono, die op 13 januari 1945 op de Boommarkt werd doodgeschoten door de Duitsers en op 19 januari op de begraafplaats Groenesteeg ter aarde werd besteld. In deze lezing zal het leven en de motieven van deze verzetsheld worden toegelicht. Hij was op vele fronten actief, maar vooral voor het illegale blad met de provocerende titel ‘De Bevrijding’. Zijn schuilnaam is dan ook ‘Henk van De Bevrijding’. Recent onderzoek heeft enkele nieuwe aspecten van zijn levensverhaal opgeleverd.


Het graf van Irawan Soejono op Groenesteeg

Over de spreker
Lodewijk Kallenberg (1945), een geboren en getogen Leidenaar, is emeritus hoogleraar Wiskunde en was ruim veertig jaar verbonden aan de Universiteit Leiden. Sinds 2011 maakt hij deel uit van het bestuur van de Stichting Groenesteeg, eerst als secretaris en vanaf 2015 als voorzitter. Hij is auteur van twee boeken over de historische begraafplaats Groenesteeg en doet onderzoek naar personen die daar begraven liggen. Ook was hij twaalf jaar bestuurslid van de 3 October Vereeniging.

Na afloop van beide lezingen is er gelegenheid tot napraten onder het genot van een hapje en een drankje; ook kunnen de graven van Matthias de Vries en Irawan Soejono worden bezocht.

Weetje’ over de grafsteen van Henkie Mieremet (27 maart 1920 - 18 oktober 1929)

Eind jaren 90, tijdens de eerste restauratie van de historische begraafplaats Groenesteeg, heeft de gemeente Leiden in de Zijlsingel duikers laten zoeken naar grafstenen. Dit leverde een kleine grafsteen op met de volgende tekst: “ Hier rust ons geliefd zoontje Henkie Mieremet, geboren 27 maart 1920 en overleden 18 oktober 1929”. Het vreemde feit doet zich voor dat Henkie Mieremet niet geregistreerd staat als begraven op de begraafplaats Groenesteeg. In ons bestand komt hij niet voor. De hiernaast staande gedenksteen staat nu in de aula van de Historische begraafplaats Groenesteeg.

Regelmatig wordt gevraagd waarom de steen daar staat en niet tijdens de laatste restauratie is teruggeplaatst. Wij antwoorden dan dat Henkie hier niet begraven is. Waar hij dan wel begraven lag en waarom de steen hier staat, daar konden we geen antwoord op geven. Ger Koper heeft onderzoek gegaan en vond informatie over Henkie Mieremet in een overlijdens- advertentie en een dankbetuiging in het Leidsch Dagblad uit 1929. Uit de ‘Algemeene kennisgeving’ valt op te maken dat zijn moeder, weduwe van Johannes Mieremet, is hertrouwd met de heer H. K. W Bijl. Ger Koper achterhaalde ook een aantal artikelen uit het Leids Dagblad van 1995 over Henkie en zijn teruggevonden grafsteen in de Zijlsingel. Op 20 juli 1995 stond in het Leidsch Dagblad dat duikers de steen hadden gevonden en op 28 oktober van dat jaar was de grafsteen weer verdwenen. De heer Piet de Baar wist het volgende te vertellen: Henkie Mieremet, overleden 18 oktober 1929, werd 22 oktober d.a.v. op Rhijnhof begraven in het huur-zandgraf nr. 38, 2e klas. D.d. 9 april 1930 is het bewuste steentje op het graf geplaatst: schuinstaand, groot 50x35x5 cm. En wel door H.W.K. Bijl, Voldersgracht 28, stiefvader van de overledene. De moeder was Maria Blom. Voor het steentje was per jaar fl 1.50 aan rechten verschuldigd.

Duikers vinden de steen in de Zijlsingel. De grafsteen is op mysterieuze wijze verdwenen (resp. uit Leids Dagblad van 20-07-1995 en Leids Dagblad 28-10-1995)

Dat huurgraf op Rhijnhof is later geruimd. Wij weten nu met zekerheid dat Henkie Mieremet nooit op de begraafplaats Groenesteeg heeft gelegen, maar hoe zijn grafsteen in de Zijlsingel is terechtgekomen blijft een raadsel.


Vorige Nieuwsbrieven

Nieuwsbrief nummer 66 oktober 2015
Nieuwsbrief nummer 65 augustus 2015
Nieuwsbrief nummer 64 april 2015
Nieuwsbrief nummer 63 december 2014
Nieuwsbrief nummer 62 september 2014
Nieuwsbrief nummer 61 mei 2014
Nieuwsbrief nummer 60 februari 2014
Nieuwsbrief nummer 59 december 2013
Nieuwsbrief nummer 58 september 2013
Nieuwsbrief nummer 57 mei 2013
Nieuwsbrief nummer 56 januari 2013
Nieuwsbrief nummer 55 augustus 2012
Nieuwsbrief nummer 54 april 2012
Nieuwsbrief nummer 53 januari 2012
Nieuwsbrief nummer 52 augustus 2011
Nieuwsbrief nummer 51 april 2011
Nieuwsbrief nummer 50 januari 2011
Nieuwsbrief nummer 49 augustus 2010
Nieuwsbrief nummer 48 april 2010
Nieuwsbrief nummer 47 januari 2010
Nieuwsbrief nummer 46 augustus 2009
Nieuwsbrief nummer 45 maart 2009
Nieuwsbrief nummer 44 januari 2009
Nieuwsbrief nummer 43 oktober 2008
Nieuwsbrief nummer 42 september 2008
Nieuwsbrief nummer 41 mei 2008
Nieuwsbrief nummer 40 februari 2008
Nieuwsbrief nummer 39 september 2007
Nieuwsbrief nummer 38 juni 2007
Nieuwsbrief nummer 37 maart 2007
Nieuwsbrief nummer 36 oktober 2006
Nieuwsbrief nummer 35 augustus 2006

 

Actueel

Klik hier voor het archief van de oudere nieuwsbrieven.