Foto Groenesteeg

 

ACTIVITEITEN 2022

Openstellingen, rondleidingen en lezingen tot en met de maand december

Zondag 11 december 2022 om 14.30 uur Lezing “Lorentz en de begraafplaats Groenesteeg” door Frits Berends: Op deze zondag zal Frits Berends, emeritus hoogleraar theoretische natuurkunde aan de universiteit van Leiden, de hierboven aangekondigde lezing geven. Over het onderwerp Wie de begraafplaats verlaat en de Groenesteeg helemaal uitloopt, komt onvermijdelijk bij Hooigracht 48, het huis van Lorentz. Hij heeft vele malen deze route in omgekeerde richting gelopen om een familielid, vriend, collega of bekende de laatste eer te bewijzen. Om die onbekende persoonlijke relaties gaat het in de voordracht. Natuurlijk worden Lorentz’ bekende wapenfeiten ook kort opgesomd, zoals zijn elektron, de Lorentzkracht, zijn participatie in de relativiteitstheorie, het voorzitterschap van de ‘Unesco’ van de Volkenbond en zijn grondleggende berekeningen voor de Afsluitdijk. Over de spreker: Frits Berends (1938) is emeritus hoogleraar theoretische fysica, specialisme elementaire deeltjes. Dat bracht hem naar laboratoria als CERN waar hij enige jaren werkte. Na zijn emeritaat kreeg de historie van de fysica zijn belangstelling, wat leidde tot artikelen, en boeken: over Lorentz (met D. van Delft), over Solvay Conferenties (met F. Lambert).

Dinsdag 10 januari 2023 om 20.00 uur Lezing “Niet-Hervormde predikanten op de begraafplaats Groenesteeg” door Rinus Houtman
Op de tweede dinsdagavond van 2023 zal Ir. M. Houtman, auteur van het in 2018 verschenen boek Gereformeerden aan de Nieuwe Rijn - Geschiedenis van de Gereformeerde Gemeente van Leiden - en wat eraan voorafging, de hierboven aangekondigde lezing verzorgen. Over het onderwerp: In de negentiende eeuw verandert er veel aan de wijze van begraven in Nederland. Doordat begraven in kerken en binnen de bebouwde kom wordt verboden, ontstaan er talloze nieuwe begraafplaatsen. Voor een stad als Leiden komen daarvoor in de eerste plaatse de vestingen en de daarop gelegen bolwerken aan de orde. Een van die locaties was “Het Nieuwe Bolwerk”, gelegen aan de Groenesteeg. Deze locatie werd in beheer gegeven aan de Nederlands Hervormde Kerk. Vrijwel alle Hervormde Leidse predikanten die in de negentiende eeuw in Leiden overleden zijn, werden dan ook hier begraven. Toch werden er incidenteel ook predikanten van een van de andere kerken begraven, in één graf zelfs vier bij elkaar. Wie waren zij en waarom vonden zij daar hun laatste rustplaats? In de lezing zal op een aantal van deze zaken nader worden ingegaan.

Over de spreker: Rinus Houtman (1942) ging na zijn middelbare schoolopleiding in Leiden, biochemie in Delft studeren. Hierna had hij een loopbaan in het voortgezet onderwijs (Leiden en Zoetermeer) en het hoger onderwijs (Gouda). Daarnaast was hij bestuurlijk actief als lid van de gemeenteraad Leiden (1970-1977), lid van de Provinciale staten (1980-2004) en gedeputeerde (1999-2003). Ook was hij waarnemend burgemeester van Nieuw-Lekkerkerk (2007-2012) en Leerdam (2013-2016). In 2019 verscheen van zijn hand het boek Gereformeerden aan de Nieuwe Rijn - Geschiedenis van de Gereformeerde Gemeente van Leiden - en wat eraan voorafging. In dit boek wordt veel aandacht geschonken aan de afgescheiden kerken in de negentiende eeuw in Leiden.

Zondag 5 februari 2023 om 14.30 uur: Lezing over “Architect H.J. Jesse, kleinzoon van een Leidse apotheker” door Anneke Jesse.
Architect Hendrik Johannes Jesse (1860-1943) heeft een aantal markante panden in Leiden en omgeving ontworpen (zie ook www.hj-jesse-architect.nl). Hij en zijn grootvader Roelof Jesse (1795-1858) zijn beiden in Zaltbommel geboren. Vragen zoals waarom zij naar Leiden zijn gekomen en wat zij zoal gedaan hebben zal worden beantwoord in deze lezing aan de hand van een uitgebreide PowerPoint.

Zondag 5 maart 2023 om 14.30 uur: Lezing over Abraham Everardus Simon Thomas door Anne in ’t Velt- Simon Thomas.
Geneesheer, verloskundige, gynaecoloog, (buitengewoon) hoogleraar verloskunde
en vrouwenziekten, Rector Magnificus, Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw
In 2020 was het 200 jaar geleden dat de hoogleraar verloskunde Abraham Everardus Simon Thomas werd geboren. Deze lezing stond gepland voor zondag 7 juni 2022, maar kon toen  niet doorgaan.

Digitale rondleiding
Het verzorgen van rondleidingen beschouwen wij als een essentiële activiteit van onze stichting. Daarom hebben wij een digitale rondleiding gemaakt. Dit PDF bestand kunt u hier downloaden: Rondleiding Begraafplaats Groenesteeg

Wandeling langs enkele graven
Met deze wandeling loopt u langs een aantal prominenten die op de begraafplaats liggen. Deze prominenten hebben in Leiden geschiedenis gemaakt en zijn daardoor zeer bekend of hebben vanuit een industriëel gezichtspunt een belangrijke bijdrage geleverd aan de werkgelegenheid in Leiden.

Anna Cornelia van Gogh- Carbentus is geboren op 10 september 1819 in Den Haag en trouwde in 1851 met Ds. Theodorus van Gogh in 1851 en werd op 30 maart 1853 in Groot-Zundert moeder van de beroemde schilder Vincent van Gogh. Na het overlijden van haar echtgenoot in 1885 verhuisde ze in 1889 naar Leiden, waar ze met twee dochters in het pand Herengracht 100 woonde. In 1893 vertrok ze naar Den Haag, maar keerde in 1905 terug naar Leiden, waar ze in het pand Zoeterwoudsesingel 45b overleed op 29 april 1907. Zij is begraven op 2 mei 1907 in vak K op no.754.


Vier dominees in één graf.
Op 31 oktober 1888 werd Pieter Los, predikant van de Gereformeerde Gemeente te Leiden, begraven in de grafkelder die zijn weduwe daags tevoren had gekocht. Op het graf kwam de tekst: Wie kent niet dezen man, door woord en pen vermaard. Hij leefde voor zijn Koning en zijn gemeent op aard. In juli 1927 werd dit graf overgeboekt op de Gereformeerde Gemeente te Leiden. Op 10 juni, dus drie weken eerder, was er een andere dominee van dit kerkgenootschap begaven, Willem den Hengst, die in 1918 als emeritus predikant naar Leiden was gekomen. Bij zijn registratie in het grafboek staat geschreven dat er "nog twee plaatsen te bezetten"waren. En zo geschiedde. De derde dominee, Gijsbertus van Reenen, werd op 6 september 1935 bijgezet en de vierde dominee, Willem de Wit op 12 april 1954. Hij was van huis uit timmerman. Na de Tweede Wereldoorlog ging hij theologie studeren. In 1953 aanvaardde hij het predikantsambt in Leiden. Na 1 jaar overleed hij op 47 jarige leeftijd. Het graf is in vak B no. 174.


Christiaan Snouck Hurgronje werd op 8 februari 1857 in Oosterhout geboren. In Breda doorliep hij de H.B.S. maar leerde bovendien Latijn en Grieks. In 1874 werd hij in Leiden ingeschreven als student in de theologie en letteren. Hij promoveerde in 1880, op 23 jarige leeftijd, op een proefschrift over het 'Mekkaansche Feest'. In 1887 werd hij lector aan de Leidse Universiteit en in 1889 ging hij als adviseur voor het Nederlandse gouvernement naar Indië, waar hij tot 1903 verschillende adviseurschappen bekleedde. In 1906 verliet hij Indië en het jaar daarop aanvaardde hij zijn benoeming tot hoogleraar in het Arabisch. Het laatst woonde hij op Rapenburg 61 (het Snouck Hurgronjehuis) waar hij in 1936 overleed. Hij ligt begraven in vak B no. 168b.


Louis Marie de Laat de Kanter werd op 22 januari 1829 te Goes geboren. Opgeleid in Willemsoord werd hij kapitein-luitenant ter zee en vervolgens burgerlijk hoofdambtenaar in Nederlands-Indië. Na zijn terugkeer in 1876 werd hij lid van de gemeenteraad en tevens wethouder van Leiden, belast met fabricage, en in 1880 burgemeester. Hij was lid van de Provinciale Staten van Zuid- Holland en curator van de Leidse universiteit. In 1889 bedankte hij als raadslid, omdat hij vond dat de burgemeester boven de partijen moest staan. Na een motie van wantrouwen legde hij in 1892 zijn wethouderschap neer, maar bleef hij burgemeester tot zijn overlijden in 1894. Hij werd gekenschetst als een man 'met een bijna onbuigzame wil'. Zijn graf is te vinden in vak B no. 155.


Gustave Schlegel werd op 30 september 1840 in Oegstgeest geboren. Van jongs af aan had hij contact met vele huisvrienden van zijn ouders, zoals de sterrenkundige F. Kaiser en de Japankenner Ph.F. von Siebold. Op 9 jarige leeftijd kreeg hij al lessen in het Chinees bij J.J. Hoffmann en korte tijd later privaatlessen in plaats van 'het tijdrovend onderwijs op het stedelijk gymnasium'. Van 1862 tot 1872 was hij tolk in de Chinese taal bij het Hooggerechtshof te Batavia en vervolgens werd hij belast met de opleiding van Chinese tolken in Leiden. In 1877 werd hij hoogleraar in de Chinese taal en letterkunde. Op 15 oktober 1903 overleed hij te Leiden. Zijn graf is in vak D no. 5.

 

 

Actueel

Klik hier voor de laatste nieuwsbrief.